Press "Enter" to skip to content

Γιατί ο ουρανός είναι γαλάζιος;

Βλέποντας τον ουρανό, αυτόματα θεωρούμε ότι το φυσικό του χρώμα είναι το γαλάζιο. Είναι, όμως, έτσι;

Καταρχάς, πρέπει να εξηγηθούν κάποια πράγματα που μάθαμε ήδη από τα σχολικά μας χρόνια. Το ορατό φως αποτελείται από ένα φάσμα χρωμάτων, που είναι κατά σειρά τα εξής: κόκκινο, πορτοκαλί, κίτρινο, πράσινο, μπλε και ιώδες (μοβ).

Το παραπάνω γίνεται εμφανές αν στείλουμε μια ακτίνα φωτός να χτυπήσει ένα γυάλινο πρίσμα. Θα δούμε ότι θα εμφανιστεί ένα φάσμα χρωμάτων, καθώς η φωτεινή ακτίνα διαθλάται περνώντας μέσα από το πρίσμα.

Κάτι αντίστοιχο συμβαίνει και σε πολύ μεγαλύτερη κλίμακα: το φως που έρχεται από τον ήλιο αποτελείται από όλα τα χρώματα που βλέπουμε σε ένα ουράνιο τόξο. Ωστόσο, τα πολύ μικρά σωματίδια που αιωρούνται στην ατμόσφαιρα –που είναι κυρίως μόρια αζώτου και οξυγόνου– παίζουν το ρόλο του πρίσματος, διαχέοντας το φως στα διαφορετικά χρώματα από τα οποία αποτελείται. Αυτό το φαινόμενο ονομάζεται σκέδαση.

Εδώ πρέπει να θυμηθούμε κάτι ακόμα: αυτό που κάνει ένα είδος φωτός να φαίνεται διαφορετικό από άλλα είναι το μήκος κύματός του. Τα μεγαλύτερα μήκη κύματος που μπορούμε να δούμε μας φαίνονται κόκκινα, ενώ τα μικρότερα μας φαίνονται μπλε ή μοβ.

Καθώς το φως του ήλιου διαχέεται στην ατμόσφαιρα, τα κόκκινα, κίτρινα και πράσινα μήκη κύματος φτάνουν στα μάτια μας όλα μαζί, σαν ένα σχεδόν λευκό φως. Ωστόσο, τα μπλε και μωβ κύματα διαχέονται μέσω των σωματιδίων, προς κάθε κατεύθυνση.

Βέβαια, το ιώδες –που έχει μικρότερο μήκος κύματος– διαχέεται περισσότερο από τα υπόλοιπα χρώματα· έτσι κανονικά θα έπρεπε να βλέπουμε τον ουρανό με μοβ χρώμα. Επομένως, γιατί ο ουρανός είναι γαλάζιος;

Αυτό οφείλεται σε δύο λόγους:

  1. Ένα μέρος του ιώδους φωτός απορροφάται από τα ανώτερα μέρη της ατμόσφαιρας.
  2. Τα μάτια μας είναι πιο ευαίσθητα στο γαλάζιο χρώμα, σε σχέση με το ιώδες.

Γι’ αυτούς τους λόγους, βλέπουμε τον ουρανό γαλάζιο!

Τι γίνεται στο ηλιοβασίλεμα;

Καθώς ο ήλιος χαμηλώνει στον ουρανό, το φως του διασχίζει «περισσότερη» ατμόσφαιρα μέχρι να φτάσει στα μάτια μας. Το μπλε και το μοβ διαχέονται ακόμη περισσότερο, αφήνοντας περισσότερο «χώρο» στο κόκκινο και στο κίτρινο. Επίσης, μεγαλύτερα σωματίδια σκόνης και νερού στην ατμόσφαιρα αντανακλούν και διασκορπίζουν περισσότερο το κόκκινο και το κίτρινο.

Δείτε το βίντεο που εξηγεί παραστατικά όλα τα παραπάνω: