5 σημάδια που δείχνουν ότι οι άνθρωποι συνεχίζουν να εξελίσσονται

Όταν σκεφτόμαστε την ανθρώπινη εξέλιξη, το μυαλό μας περιπλανιέται στα χιλιάδες χρόνια που χρειάστηκε η φυσική επιλογή για την «παραγωγή» του ανθρώπου της σύγχρονης εποχής. Μήπως, όμως, αλλάζουμε ως είδος, ακόμη και σήμερα;

οι άνθρωποι συνεχίζουν να εξελίσσονται

Νέες έρευνες δείχνουν ότι, παρά τη σύγχρονη τεχνολογία και την εκβιομηχάνιση, οι άνθρωποι συνεχίζουν να εξελίσσονται. «Είναι μια κοινή παρανόηση ότι η εξέλιξη έλαβε χώρα πριν από πολύ καιρό, και ότι για να κατανοήσουμε τον εαυτό μας πρέπει να κοιτάμε πίσω στις ημέρες του κυνηγού-συλλέκτη», λέει ο Δρ. Virpi Lummaa από το Πανεπιστήμιο του Sheffield.

Μάλιστα, όχι μόνο εξελισσόμαστε, αλλά αλλάζουμε ακόμα πιο γρήγορα απ’ ό,τι πριν. Κατά τα τελευταία 10.000 χρόνια, ο ρυθμός της εξέλιξής μας επιταχύνθηκε κατά 100 φορές, δημιουργώντας περισσότερες μεταλλάξεις στα γονίδια μας, και περισσότερες φυσικές επιλογές από αυτές τις μεταλλάξεις. Ορίστε κάποιες ενδείξεις που δείχνουν ότι οι άνθρωποι συνεχίζουν να εξελίσσονται.

1. Πίνουμε γάλα

Ιστορικά, το γονίδιο που ρύθμιζε την ικανότητα ενός ανθρώπου να αφομοιώσει τη λακτόζη, έπαυε να λειτουργεί με τον απογαλακτισμό από το μητρικό γάλα. Αλλά όταν αρχίσαμε να χρησιμοποιούμε αγελάδες, πρόβατα και κατσίκες, η δυνατότητα να πίνουμε γάλα κατέστη μια ποιότητα εξαιρετικά σημαντική για τη διατροφή μας και οι άνθρωποι με τη γενετική μετάλλαξη που τους επέτρεψε να αφομοιώσουν τη λακτόζη ήταν σε καλύτερη θέση να μεταδώσουν τα γονίδιά τους.

Μια μελέτη του 2006 δείχνει ότι αυτή η ανοχή της λακτόζης ήταν ακόμα σε εξέλιξη ήδη 3.000 χρόνια πριν, στην Ανατολική Αφρική. Αυτή τη γενετική μετάλλαξη για την πέψη του γάλακτος φέρουν τώρα περισσότεροι από το 95% των απογόνων των Βορειοευρωπαίων.

2. Χάνουμε τους φρονιμίτες μας

Φρονιμίτες

Οι πρόγονοί μας είχαν πολύ μεγαλύτερο σαγόνια από εμάς, τα οποία τους βοηθούσαν να μασούν ρίζες, ξηρούς καρπούς και φύλλα. Και ό,τι κρέας έτρωγαν, το ξέσκιζαν με τα δόντια τους, τα οποία φθείρονταν και χρειάζονταν αντικατάσταση. Η λύση ήρθε με τους φρονιμίτες: Ένα τρίτο σετ γομφίων που πιστεύεται ότι ήταν η εξελικτική απάντηση για τις διατροφικές συνήθειες των προγόνων μας.

Σήμερα, έχουμε σκεύη για να κόβουμε το φαγητό μας. Τα γεύματα μας είναι πιο μαλακά και πιο εύκολα στο μάσημα, και τα σαγόνια μας είναι γι’ αυτόν το λόγο πολύ μικρότερα. Ως αποτέλεσμα, οι φρονιμίτες δυσκολεύονται να βγουν, ακριβώς γιατί δεν υπάρχει χώρος. Όπως και η σκωληκοειδής απόφυση του παχέος εντέρου, οι φρονιμίτες είναι εξελικτικά κατάλοιπα. Μια εκτίμηση λέει ότι το 35% του πληθυσμού γεννιέται χωρίς φρονιμίτες και κάποιοι θεωρούν ότι θα εξαφανιστούν εντελώς.

3. Αντιστεκόμαστε στις ασθένειες

Το 2007, μια ομάδα ερευνητών αποκάλυψε 1.800 ανθρώπινα γονίδια που έχουν επικρατήσει μόλις τα τελευταία 40.000 χρόνια, πολλά από τα οποία προορίζονται για την καταπολέμηση των μολυσματικών ασθενειών, όπως η ελονοσία. Πάνω από μια ντουζίνα νέες γενετικές παραλλαγές για την καταπολέμηση της ελονοσίας εξαπλώνεται ταχύτατα μεταξύ των Αφρικανών. Μια άλλη μελέτη διαπίστωσε ότι η φυσική επιλογή ευνόησε τους κατοίκους των πόλεων. Η ζωή σε πόλεις έχει δημιουργήσει μια γενετική παραλλαγή, που μας επιτρέπει να είμαστε πιο ανθεκτικοί στις ασθένειες, όπως η φυματίωση και η λέπρα. «Αυτό φαίνεται να είναι ένα κομψό παράδειγμα της εξέλιξης σε δράση», λέει ο δρ Ian Barnes από τη Σχολή Βιολογικών Επιστημών στο Royal Holloway. «Επισημαίνουν τη σημασία μιας πολύ πρόσφατης πτυχής της εξέλιξής μας ως είδος, την ανάπτυξη των πόλεων ως επιλεκτική δύναμη».

4. Οι εγκέφαλοί μας συρρικνώνονται

Οι εγκέφαλοί μας συρρικνώνονται

Ενώ μπορεί να θέλουμε να πιστεύουμε ότι οι μεγάλοι μας εγκέφαλοι μας καθιστούν πιο έξυπνους από το υπόλοιπο του ζωικού κόσμου, οι εγκέφαλοί μας πράγματι συρρικνώνονται κατά τα τελευταία 30.000 χρόνια. Ο μέσος όγκος του ανθρώπινου εγκεφάλου μειώθηκε από 1.500 κυβικά εκατοστά σε 1.350, χάσαμε δηλαδή ένα κομμάτι στο μέγεθος μιας μπάλας του τένις.

Υπάρχουν πολλά διαφορετικά συμπεράσματα ως προς το γιατί συμβαίνει αυτό: Μια ομάδα ερευνητών υποψιάζεται πως η συρρίκνωση του εγκεφάλου μας σημαίνει ότι στην πραγματικότητα γινόμαστε πιο «χαζοί». Ιστορικά, το μέγεθος του εγκεφάλου μειώθηκε, καθώς οι κοινωνίες έγιναν μεγαλύτερες και πιο πολύπλοκες, γεγονός που υποδηλώνει ότι το «δίχτυ ασφαλείας» της σύγχρονης κοινωνίας αναίρεσε τη συσχέτιση ανάμεσα στη νοημοσύνη και την επιβίωση. Ωστόσο, μια άλλη, πιο ενθαρρυντική θεωρία λέει ότι οι εγκέφαλοί μας συρρικνώνεται όχι επειδή γινόμαστε λιγότερο έξυπνοι, αλλά επειδή οι μικρότεροι εγκέφαλοι είναι πιο αποτελεσματικοί. Αυτή η θεωρία πρεσβεύει ότι, καθώς συρρικνώνονται, οι εγκέφαλοί μας είναι επανακάμπτουν για να λειτουργήσουν πιο γρήγορα, αλλά καταλαμβάνουν λιγότερο χώρο. Υπάρχει επίσης η θεωρία ότι ο μικρότερος εγκέφαλος είναι ένα εξελικτικό πλεονέκτημα, επειδή μας κάνει λιγότερο επιθετικά πλάσματα, κάτι που μας επιτρέπει να συνεργαζόμαστε για να λύνουμε προβλήματα, αντί να σκοτωνόμαστε μεταξύ μας.

5. Έχουμε μπλε μάτια

Μπλε μάτια

Αρχικά, είχαμε όλοι καστανά μάτια. Αλλά περίπου 10.000 χρόνια πριν, κάποιος που ζούσε κοντά στη Μαύρη Θάλασσα ανέπτυξε μια γενετική μετάλλαξη που μετέτρεψε τα καστανά μάτια σε μπλε. Ενώ ο λόγος που επικράτησαν τα μπλε μάτια παραμένει κάπως μυστήριο, μια θεωρία εξηγεί ότι δρουν ως ένα είδος τεστ πατρότητας. «Υπάρχει ισχυρή εξελικτική πίεση για έναν άνδρα να μην επενδύσει τους πατρικούς του πόρους στο παιδί ενός άλλου άνδρα», λέει ο δρ. Bruno Laeng, επικεφαλής μιας μελέτης για τα μπλε μάτια στα μωρά. Επειδή είναι σχεδόν αδύνατο για δύο συντρόφους με μπλε μάτια να αποκτήσουν ένα μωρό με καφέ μάτια, ίσως οι γαλανομάτηδες αρσενικοί πρόγονοί μας να αναζητούσαν γυναίκες επίσης γαλανομάτες, ώστε να διασφαλίζεται η πιστότητα. Αυτό θα μπορούσε να εξηγήσει εν μέρει γιατί, σε μια πρόσφατη μελέτη, άνδρες με μπλε μάτια βαθμολόγησαν γυναίκες με μπλε μάτια ως πιο ελκυστικές σε σύγκριση με καστανομάτες, ενώ οι γυναίκες και οι άνδρες με καστανά μάτια δεν εξέφρασαν καμία προτίμηση.

[via]

Βαθμολόγησε το άρθρο

You may also like...