Πώς να βοηθήσεις έναν απογοητευμένο φίλο


“Μην κρίνεις τίποτα, θα είσαι ευτυχής. Συγχώρα τα πάντα, θα είσαι ευτυχέστερος. Αγάπα τα πάντα, θα είστε ο ευτυχέστερος από όλους.”

-Sri Chinmoy
Πολλές φορές βρισκόμαστε στη θέση του «παρηγορητή», εκείνου που πρέπει να δώσει κουράγιο σε ένα φίλο και να τον ωθήσει να συνεχίσει με τη ζωή του, ό,τι και αν έχει συμβεί.

Σίγουρα θα ξέρετε όλοι σας ότι μια τέτοια προσπάθεια απαιτεί λεπτούς χειρισμούς και είναι κάποιες φορές πολύ δύσκολη, ιδίως όταν το άτομο που έχει ανάγκη τη συμπαράστασή μας τα έχει βάψει όλα μαύρα, βυθισμένο στην απελπισία και την έλλειψη ελπίδας για κάτι καλύτερο στη ζωή του.

Στις δύσκολες αυτές ώρες ένας άνθρωπος μπορεί να τα βάλει με τους πάντες και τα πάντα, «εκτοξεύοντας» αρνητική ενέργεια προς όλες τις κατευθύνσεις.

Τι μπορούμε να κάνουμε άραγε σε αυτές τις περιπτώσεις; Ακολουθούν λίγες συμβουλές για το πώς μπορούμε να δράσουμε.

1. Αντιστάσου στην τάση να κρίνεις ή να υποθέτεις εκ των προτέρων.

Όταν υποθέτεις ότι κάποιος είναι ανόητος, ευέξαπτος και άλλα σχετικά, είναι εξαιρετικά δύσκολο να του προσφέρεις την κατανόηση που χρειάζεται. Ο καθένας μας μπορεί να αλλάξει χωρίς να το περιμένει κανείς – όσο αδύνατο και αν φαντάζει πολλές φορές.

Εξάλλου όταν οι σκέψεις σου είναι αρνητικές, φαίνεται στη γλώσσα του σώματός σου. Γι’ αυτό προσπάθησε να πλησιάζεις έναν τέτοιο γνωστό σου με την θετικότερη δυνατή προδιάθεση που μπορείς να έχεις. Να περιμένεις από αυτόν το καλύτερο. Ποτέ δεν ξέρεις πότε μπορείς να εκπλαγείς ευχάριστα.

2. Κατάλαβε τον πόνο του, αλλά… μην χάσεις τον μπούσουλα.

Είναι πάντοτε πιο εύκολο να βοηθήσεις κάποιον αν προσπαθήσεις να καταλάβεις τι έχει περάσει. Αυτό όμως δεν δικαιολογεί εντελώς την όποια συμπεριφορά του. Αν του δείξεις ότι δικαιολογείται για τον τρόπο που αντιδρά δεν του δίνεις κανένα αληθινό κίνητρο για να κάνει την υπέρβαση και να αλλάξει (πράγμα το οποίο κατά βάθος μπορεί να επιθυμεί πολύ). Μπορεί να σε βοηθήσει αν επαναλαμβάνεις από μέσα σου τη φράση «Καταλαβαίνω τον πόνο σου. Αλλά σου είμαι περισσότερο χρήσιμος όταν δεν τον ταΐζω περισσότερο«. Αυτό μπορεί να σε βοηθήσει να τον προσεγγίσεις με καλοσύνη αλλά και σταθερότητα, ώστε να μην σε παρασύρει με τον αρνητισμό του.

3. Προστάτεψε τον «θετικό» σου χώρο.

Κάποιοι μπορεί να σου προτείνουν να φανταστείς ότι ολόγυρά σου υπάρχει ένα λαμπερό άσπρο φως. Σε κάποιος μπορεί να λειτουργεί αυτός ο τρόπος, αν όμως δε σε βοηθάει μπορείς να λες στον εαυτό σου τη φράση «μπορώ μόνο να ελέγξω τον θετικό χώρο που δημιουργώ γύρω μου«. Έπειτα, όταν αλληλεπιδράς με αυτό τον πληγωμένο άνθρωπο, προσπάθησε να κάνεις τα εξής:

  • να προστατέψεις τον θετικό χώρο γύρω σου: όταν ο αρνητισμός του άλλου είναι πολύ δυνατός, απόφυγέ τον και απομακρύνσου
  • σκόρπισε τον αρνητισμό του
  • βοήθησέ τον να αισθανθεί πιο θετικά, όχι απαραίτητα να δράσει θετικά – αυτό είναι πιο πιθανό να φέρει το επιθυμητό αποτέλεσμα.

4. Αφόπλισέ τον από τον αρνητισμό, έστω και για λίγο.

Ένας άνθρωπος με πολύ πόνο μέσα του πιθανότατα θα διαμαρτύρεται διαρκώς μεμψιμοιρώντας για τις αδικίες που του επιφύλαξε η ζωή. Τέτοιες στιγμές είναι που νιώθεις σαν ψυχαναλυτής: έχεις καθήκον να μιλήσεις μαζί του και να τον κάνεις να δει την κατάσταση από μια άλλη, θετική σκοπιά.

Ωστόσο, καλό είναι να θυμάσαι ότι δεν μπορείς να αλλάξεις τον δικό του τρόπο θεώρησης των πραγμάτων με μια κουβέντα, ή μέσα σε λίγα λεπτά ή και ώρες. Πρέπει να το θέλει και ο ίδιος. Αυτό όμως που μπορείς να κάνεις αυτή τη συγκεκριμένη στιγμή, είναι να τον παρασύρεις να επικεντρώσει την προσοχή του σε κάτι θετικό: ρώτα τον για τα επικείμενα γενέθλιά του, θύμισέ του πως η μέρα είναι τέλεια για βόλτα και καφέ. Μην προσπαθείς να λύσεις το πρόβλημά του ή να τον… «επισκευάσεις». Απλώς προσπάθησε να τον βοηθήσεις τώρα.

5. Μετρίασε την συναισθηματική σου αντίδραση.

Οι άνθρωποι που κυριαρχούνται από τον αρνητισμό σε μια δύσκολη κατάσταση θέλουν (όσο άσχημο και αν ακούγεται) να δουν και άλλους να μοιράζονται την ίδια… μαυρίλα: να συναισθανθούν την πίκρα τους, να οργιστούν για την αδικία που έγινε εναντίον τους.

Οι άνθρωποι διδάσκονται περισσότερο από τις πράξεις σου παρά από τα λόγια σου. Αν εμπλακείς συναισθηματικά στην κατάσταση, χάνοντας τον έλεγχο, το μόνο που θα του μάθεις θα είναι πως μπορεί να εξαρτάται από σένα για μια αντίδραση. Είναι δύσκολο να μην αντιδράσεις κάπως έτσι – γιατί άνθρωποι είμαστε στο κάτω-κάτω – αλλά τουλάχιστον προσπάθησε: απάντησε όσο πιο ήρεμα μπορείς με μια απλή κουβέντα ή φράση, έστω και αν είναι ελαφρώς άσχετη. «Σήμερα έχει τον τελικό του Dancing with the stars, θα το δεις;«.

6. Ρώτησε τον εαυτό σου για το ρόλο που πάει να παίξει.

Παραπάνω είπαμε ότι κάποιες φορές παίζουμε το ρόλο του «ψυχολόγου». Τις περισσότερες φορές μας αρέσει [ω, ναι!] διότι μας κάνει να νιώθουμε χρήσιμοι για τους άλλους. Στους περισσότερους αρέσει ο ρόλος ενός συμβουλάτορα, που θα πει στην πονεμένη ψυχή «άκου με, ξέρω τι σου λέω, έχω δίκιο«.

Γι’ αυτό πρέπει να αναρωτηθείς μέσα σου, αν ισχύει το πιο πάνω: μήπως γίνεσαι ψυχολόγος επειδή σου αρέσει αυτός ο ρόλος; Επειδή σε κάνει να νιώθεις περισσότερο χρήσιμος; Να έχεις πάντα στο νου σου πως όσο καλός ή «μάχιμος» και να είσαι, δεν μπορείς να αλλάξεις την πραγματικότητα του άλλου. Το μόνο που μπορείς να ελέγξεις είναι το τι σκέφτεσαι εσύ – από εκεί και πέρα βάζεις τα δυνατά σου για να βοηθήσεις τον άλλο χωρίς να πληγώσεις τον εαυτό σου.

7. Να θυμάσαι τις έρευνες.

Οι έρευνες που κατά καιρούς γίνονται καταλήγουν ότι οι άνθρωποι με αρνητικές συμπεριφορές παρουσιάζουν σημαντικά υψηλότερα ποσοστά άγχους και ασθενειών. Η νοητική και πνευματική κατάσταση κάποιου επηρεάζει σε μεγάλο βαθμό τη φυσική του υγεία.

Είναι λυπηρή η πραγματικότητα: ένας άνθρωπος με τόσο πόνο μέσα του πρέπει να τον εκδηλώσει ποικιλοτρόπως προς τα έξω, για να μπορέσει να νιώσει ανακούφιση. Όταν θυμάσαι πόσο υποφέρει ένας τέτοιος άνθρωπος, είναι ευκολότερο να παραμείνεις προσηλωμένος στο να μειώσεις τον αρνητισμό του παρά να τον «ταΐσεις» ακόμα περισσότερο.

8. Μην το παίρνεις προσωπικά, αλλά…

Η κοινή λογική λέει ότι δεν πρέπει να «το παίρνεις προσωπικά» όταν έχεις να κάνεις με έναν απογοητευμένο άνθρωπο. Δεν είναι όμως τόσο απλό το θέμα. Δεν μπορείς να αγνοείς οτιδήποτε λέει ένας φίλος σου επειδή βρίσκεται σε δύσκολη φάση και αδυνατεί να αισθανθεί την τραχύτητα των όσων λέει.

Δέξου ότι δεν αξίζεις απότομες συμπεριφορές, ωστόσο «εξισορρόπησέ» το μέσα στο μυαλό σου με τη σκέψη ότι μπορείς να διδαχθείς ακόμα και από αυτό. Κάποιες φορές το να δώσεις αξία σε κάποιον, που κατά βάθος ούτε ο ίδιος πιστεύει ότι τη δικαιούται, μπορεί να τον εμπνεύσει να αλλάξει ριζικά τον τρόπο που ερμηνεύει τον κόσμο.

9. Δράσε, μην αντιδράς απλώς.

Ορισμένες φορές περιμένουμε να εκδηλωθεί κάποιος μέσω του θυμού ή της κατάθλιψης, για να εκφράσει με αυτό τον τρόπο τον αρνητισμό που τον διακατέχει. Καλό είναι όμως να μην περιμένουμε να φτάσει ο άλλος σε αυτό το σημείο, για να αντιμετωπίσουμε την κατάσταση.

Αν έχεις κάποιον φίλο ή γνωστό που ζει μέσα στον αρνητισμό, μην περιμένεις να φτάσει στο ξέσπασμα! Επικρότησε κάθε σωστή του ενέργεια. Θύμισέ του μια χαρούμενη στιγμή από το παρελθόν, π.χ. Θυμάσαι τι γκολάρα είχες βάλει τότε στον αγώνα; Τι σουτ έπιασες ρε μεγάλε! [συγνώμη για τα… ανδρικά παραδείγματα, αυτά μου έρχονται στο μυαλό – αλλά το πιάνετε το νόημα, ελπίζω!]. Όταν δεν σε έχει ακόμα «ρίξει» ψυχολογικά με τη συμπεριφορά του, πετυχαίνεις καλύτερα το σκοπό σου, που δεν είναι άλλος από την ψυχολογική του ανάταση. Γι’ αυτό μην αργείς. Τέτοιες ενέργειες ανακουφίζουν τον άνθρωπο -έστω και για λίγο- από τον πόνο του.

10. Δες την πραγματικότητα όπως είναι.

Το καλύτερο που μπορείς να κάνεις είναι να δεχτείς τον άλλο όπως είναι, να του πεις ότι πιστεύεις πως μπορεί να νιώσει καλά και να είναι ευτυχισμένος και μετά να του δώσεις χώρο να κάνει τις επιλογές του.

Αυτό σημαίνει ότι μετά από κάθε προσπάθεια για βοήθεια θα πρέπει να σταματάς προσωρινά. Αν όλα πάνε καλά και το επιθυμεί, κάποια στιγμή θα θελήσει να αλλάξει. Μέχρι τότε, το μόνο που μπορείς να κάνεις είναι να τον αγαπάς και να τον νοιάζεσαι, ενώ παράλληλα αγαπάς τον ίδιο σου τον εαυτό όσο χρειάζεται για να καλύπτεις τις δικές σου ανάγκες – κι αυτό συχνά σημαίνει ότι τους δίνεις προτεραιότητα.

Δεν μπορείς πάντα να σώζεις τον κόσμο! Μπορείς όμως να κάνεις τον κόσμο καλύτερο δουλεύοντας με τον εαυτό σου – γνωρίζοντάς τον και προστατεύοντας τον θετικό σου χώρο. Ακόμα κι έτσι μπορείς να βοηθήσεις τους ανθρώπους με αρνητική διάθεση, τροφοδοτώντας τους με αυτή την αίσθηση ειρήνης και ηρεμίας που ο αρνητισμός τους δεν μπορεί να διαπεράσει.

[ελεύθερη μετάφραση από άρθρο της Lori Deschene]
Βαθμολόγησε το άρθρο

You may also like...